Ustawa Prawo Budowlane 2026 - prawidłowe prowadzenie procesu inwestycyjnego w oparciu o najnowsze przepisy

Celem szkolenia jest nabycie praktycznej wiedzy na temat procedur i uregulowań prawnych związanych z aktualnie obowiązującym stanem prawnym ustawy Prawo Budowlane, z uwzględnieniem aktualnych i projektowanych zmian.

 

1. Wprowadzenie do prawa budowlanego -  Zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy Prawo  budowlane.

• Przepisy ogólne.             
• Zmiany w ustawie Prawo budowlane od 07 stycznia 2026 r.
• Katalog nowych definicji legalnych – m.in. budowli i wiaty oraz planowanych zmian od 20.09.2026 r. wraz z analizą najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych.
• Zmiana procedury stosowania rozwiązań zamiennych przy odstępstwach od warunków technicznych.
• Rozszerzony katalog inwestycji budowlanych niewymagających decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz nie wymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zmiana art. 29 ustawy Prawo budowlane – m.in. magazyny energii, przydomowe instalacje wiatrowe,  zbiorniki na wody opadowe, budynki użyteczności publicznej do 200 m, budowle ochronne.
• Instalowanie instalacji radiokomunikacyjnych bez wymogu uzyskania pozwolenia na budowę- nowe regulacje prawne.
• Obowiązek dołączania decyzji o warunkach zabudowy do zgłoszenia budowy.
• Regulacje dotyczące obowiązku organizowania miejsc doraźnego schronienia – rodzaje obiektów oraz warunki techniczne związane z MDS.
• Wymogi formalne  odwołań od decyzji administracyjnych i zażaleń na postanowienia.
• Wydłużenie możliwości prowadzenia dziennika budowy i książki obiektu budowlanego w postaci papierowej.
• Rozszerzenie zakresu zastosowania tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego do istotnych odstąpień.
• Mechanizm tzw. żółtej kartki polegający na pouczeniu inwestora o konieczności doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z pozwoleniem lub projektem, bez wszczynania postępowania administracyjnego.
• Projekt techniczny - ograniczenie zakresu sprawdzania projektu technicznego przy oddawaniu obiektu do użytkowania przez organy nadzoru budowlanego.
• Przepisy przejściowe.

2. Proces inwestycyjny a ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnieniem nowelizacji od dnia 24 września 2023 r.

• Plan ogólny.
• Decyzje o warunkach zabudowy – rodzaje obiektów wymagające uzyskania wz - nowe regulacje prawne.
• Decyzje lokalizacji celu publicznego – tryb i procedura uzyskania.
• Zintegrowane plany inwestycyjne.
• Nieodpłatny rejestr urbanistyczny.
• Uproszczona partycypacja społeczna.
• Obszary uzupełnienia zabudowy.

3. Nowe obowiązki inwestora, projektanta, kierownika budowy wynikające z  nowelizacji prawa budowlanego.

• zapewnienie sporządzenia projektu technicznego,
• zgłoszenie rozpoczęcia robót budowlanych do organu nadzoru budowlanego,
• zapewnienie udziału kierownika budowy, inspektora nadzoru inwestorskiego.
• zakres inwestycji wymagających obligatoryjnego ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada  2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego,
• odpowiedzialność zawodowa, administracyjna, cywilna i karna uczestników procesu inwestycyjnego.

4.  Procedury prowadzące do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonanie robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego.

• Mapa do celów projektowych.
• Decyzje innych organów, opinie i  uzgodnienia poprzedzające proces projektowania inwestycji, wymagane przepisami odrębnymi.
• Odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych – procedura art. 9 Prawa budowlanego. Planowane zmiany od 20.09.2026 r.
• Strony postępowania administracyjnego.
• Obszar oddziaływania obiektu.

5. Projekt budowlany w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane.

• projekt zagospodarowania działki lub terenu
• projekt architektoniczno-budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów”.
• projekt techniczny.

6. Forma projektu budowlanego według rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

7. Cyfryzacja procesu inwestycyjnego – omówienie funkcjonalności systemów oraz regulacji prawnych.

• E- budownictwo
• E- CRUB
• Elektroniczny Dzienni Budowy
• Cyfrowa Książka Obiektu budowlanego
• Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków, System ZONE.

8.  Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać  budynki i ich usytuowanie – nowe regulacje prawne od 1 sierpnia 2024 r. oraz planowane nowe rozporządzenie dot. warunków technicznych od 20 września 2026 r.

9. Obowiązkowe schrony i ochrona cywilna w inwestycjach.

• Nowe wytyczne w procesie projektowania i realizacji inwestycji budowlanych w związku z ustawą o obronie cywilnej.

10. Pozwolenie na budowę - zakres wniosku, dokumentacja, cyfrowe wnioski, zgłoszenia oraz zawiadomienia.

• Postanowienie o uzupełnieniu dokumentacji, a bieg terminu do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
• Zatwierdzenie projektu budowlanego. Kompetencje organu administracji architektoniczno -budowlanej.
• Tryb odwoławczy.

11. Wygaśnięcie pozwolenia na budowę - planowana nowelizacja art. 37 Prawa budowlanego.

12. Ograniczenia w stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę.

13. Zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę a wniosek o pozwolenie na budowę art. 29, 29 a oraz 30 Prawa budowlanego.

• Nowe obiekty i zakres robót budowlanych zwolnionych z pozwolenia na budowę od 07.01.2026 r.  
• Dokumentacja do zgłoszenia.
• Postanowienie o uzupełnieniu dokumentacji, a bieg terminu do wniesienia sprzeciwu.
• Tryb przyjęcia zgłoszenia. Milcząca zgoda. Zaświadczenie.
• Tryb wprowadzania istotnych odstąpień od zgłoszenia z projektem. 
• Decyzja o sprzeciwie.
• Tryb odwoławczy. 

14. Realizacja inwestycji a wymogi ustawy o lasach.

15. Realizacja inwestycji a wymogi ustawy Prawo wodne.

• Inwestycje wymagające zgody wodnoprawnej.          
• Rodzaje zgód wodnoprawnych oraz procedury prowadzące do ich uzyskania.

16. Realizacja inwestycji a wymogi ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy „ocenowej” oraz rozporządzeń wykonawczych.

• Inwestycje wymagające uzyskania  decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – omówienie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
• Procedury formalno – prawne prowadzące do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowanych

17. Realizacja inwestycji a wymogi ustawy o ochronie o opiece nad zabytkami.

18. Procedury legalizacyjne w procesie inwestycyjnym.

• Samowola budowlana – omówienie przesłanek kwalifikacji w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
• Tryb legalizacji.
• Dokumenty niezbędne do legalizacji.
• Opłata legalizacyjna.

19. Procedury naprawcze w procesie inwestycyjnym. Zasada „żółtej kartki”.

19.1. Zmiany istotne i nieistotne od zatwierdzonego projektu pzt, ab i pt  oraz innych warunków pozwolenia na budowę i przepisów - procedura wprowadzania zmian .

• Kwalifikacja odstąpień i projektowane zmiany art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane planowane zmiany od 20.09.2026
• Zasada „żółtej kartki” od 07.01.2026
• Wprowadzanie zmian w projekcie cyfrowym.
• Decyzje organów nadzoru budowlanego.
• Projekt techniczny – zakres, zasady wprowadzania zmian.

20.  Zakończenie procesu inwestycyjnego – procedura zwykła i cyfrowa.

• Zawiadomienie o zakończeniu budowy.
• Wniosek o pozwolenie na użytkowanie.
• Załączniki do zawiadomienia i wniosku.
• Kontrola obowiązkowa.
• Decyzje organów nadzoru budowlanego.
• Kara z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości.
• Kara za „nielegalne użytkowanie” obiektu – procedura „żółtej kartki”.

21.  Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

• Procedura zgłoszenia – wymagane dokumenty.
• Procedura pozwolenia – wymagane dokumenty.